Η δημιουργικότητα συνιστά έννοια τόσο πολυδιάστατη, ώστε να μην υπάρχει μια ενοποιημένη θεωρία που να την περιγράφει με τρόπο κοινά αποδεκτό. Οι περισσότερες απόψεις, ωστόσο, συμφωνούν πως σχετίζεται άμεσα με την τέχνη και ιδιαίτερα με την πραγματοποίηση μιας καλλιτεχνικής δραστηριότητας. Τα μαθήματα μουσικών συνόλων που περιλαμβάνονται στο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών των μουσικών σχολείων παρέχουν συνθήκες συνεργατικής μάθησης και ομαδικής εργασίας με σκοπό –μεταξύ άλλων– να αναπτύσσονται δεξιότητες πειθαρχίας, ομαδικής μουσικής εκτέλεσης, συνεργατικότητας και αλληλεγγύης. Η δημιουργικότητα βρίσκεται στο επίκεντρο της διδασκαλίας, ιδιαίτερα αν λάβουμε υπόψιν ότι η έννοια εμφανίζεται στον τίτλο ενός από τα δύο μαθήματα: «Μουσικό σύνολο (μουσικής έκφρασης και δημιουργίας)».
Σκοπός της εισήγησης είναι να εξετάσει τα οφέλη από τη χρήση της ψηφιακής παρτιτούρας κατά τη διδασκαλία μουσικών συνόλων. Πιο συγκεκριμένα, με ποιους τρόπους μπορεί η ψηφιακή παρτιτούρα να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του μαθήματος λαμβάνοντας υπόψιν τη Ζώνη Επικείμενης Ανάπτυξης τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό επίπεδο. Η πρωτοτυπία της προσέγγισης έγκειται –μεταξύ άλλων– στο γεγονός πως το νέο αυτό μέσο δεν τοποθετείται μόνο στα χέρια του εκπαιδευτικού αλλά και στη διάθεση των μαθητών. Πλέον ο μαθητής δεν λειτουργεί μόνο ως ερμηνευτής αλλά και ως δημιουργός της μουσικής που εκτελεί· από “καταναλωτής” μετατρέπεται σε παραγωγό του καλλιτεχνικού προϊόντος που παρουσιάζει. Η δυνατότητα αυτή είναι εφικτή χάρη σε δύο σημαντικές κατακτήσεις στον χώρο των Τεχνολογιών Επικοινωνίας και Πληροφοριών: α) το Διαδίκτυο και β) το Ελεύθερο Λογισμικό / Λογισμικό Ανοιχτού Κώδικα (ΕΛ/ΛΑΚ) και ιδιαίτερα τις εφαρμογές ανοιχτού κώδικα για την επεξεργασία παρτιτούρας. Χάρη σε αυτά, ο μαθητής έχει στη διάθεσή του την κατάλληλη υποδομή, ώστε να είναι σε θέση να επεξεργάζεται ήδη υπάρχουσες μουσικές ή να συνθέτει, αν επιθυμεί, πρωτότυπη μουσική.
Σε ό,τι αφορά στη μεθοδολογία, ακολουθείται η μέθοδος της θεωρητικής έρευνας αξιοποιώντας τα ευρήματα από την σχετική με το αντικείμενο βιβλιογραφία. Επιπλέον, περιγράφεται η εφαρμογή της προτεινόμενης προσέγγισης, από τη διδασκαλία του μαθήματος «Μουσικό Σύνολο (Οργανοχρησίας ή άλλου είδους)» στο Μουσικό Σχολείο Πρέβεζας κατά το σχολικό έτος 2015-2016. Στο τέλος της χρονιάς, το μουσικό σύνολο υπό τη διδασκαλία του γράφοντος, παρουσίασε στην τελική εκδήλωση του σχολείου μια παράσταση αποτελούμενη κυρίως από διασκευές και πρωτότυπες συνθέσεις των μαθητών. Συμπερασματικά, υπογραμμίζεται πως τα σύγχρονα διδακτικά μέσα και οι νέες τεχνολογίες μπορούν να συμβάλουν στη λειτουργία του δημοκρατικού και δημιουργικού σχολείου του μέλλοντος μέσα από καινοτόμες πρακτικές και ιδιαίτερα μέσα από την αξιοποίηση των τεχνών.
Παρουσίαση. Η εισήγηση παρουσιάστηκε στο συνέδριο «Οι Τέχνες στο ελληνικό σχολείο: παρόν και μέλλον», στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (11-13 Οκτωβρίου 2018), στις 12 Οκτωβρίου. Το πλήρες κείμενο δημοσιεύτηκε στα πρακτικά του συνεδρίου (2024).