Μετάβαση στο περιεχόμενο
kolydart / Tassos Kolydas
Δραστηριότητες · ημερίδα / εργαστήριο

Η πρακτική του δανεισμού μουσικού υλικού από την σκοπιά της Μουσικολογίας

«Η πρακτική του δανεισμού μουσικού υλικού από την σκοπιά της Μουσικολογίας», Λογοκλοπή και ζητήματα αντιγραφής μουσικών έργων (Νομική Σχολή Αθηνών, Ομάδα Δίκαιο και Τέχνη), Αθήνα, 9.12.2016

Περίληψη

Η εισήγηση εξετάζει τον δανεισμό μουσικού υλικού από τη σκοπιά της μουσικολογίας, στο πλαίσιο μιας συζήτησης για τη λογοκλοπή στη μουσική. Ξεκινά από τη θέση ότι ο δανεισμός είναι δομικό στοιχείο της μουσικής: κάθε σύνθεση δανείζεται στοιχεία από παλαιότερα έργα του ίδιου μουσικού ρεύματος, και κάθε περίπτωση εξετάζεται σε σχέση με τη μουσική παράδοση στην οποία δημιουργήθηκε. Προτείνει μεθοδολογία με πέντε ερωτήματα για τον προσδιορισμό του δανεισμού: ποια είναι η σχέση του νέου έργου με το υπάρχον (είδος, υφή, προέλευση)· ποια στοιχεία του υπάρχοντος ενσωματώνονται (μελωδία ή μοτίβο, ρυθμός, αρμονία, φόρμα, ενορχήστρωση, υφή)· ποια θέση έχει το δάνειο στο νέο έργο· ποιες μεταβολές υφίσταται· και ποια λειτουργία έχει. Ακολουθεί επισκόπηση της πρακτικής του δανεισμού από τη μονοφωνική μουσική του Μεσαίωνα ως τη λαϊκή μουσική, την τζαζ, τη μουσική για τον κινηματογράφο και τη δισκογραφία του 20ού αιώνα. Η εισήγηση παρουσιάζει επίσης μεθόδους προστασίας των ηχογραφημάτων στο Διαδίκτυο (υδατογράφημα, υψηλή συμπίεση, διάθεση αποσπάσματος, άδειες Creative Commons) και τρόπους εντοπισμού μιας παραβίασης: από το υδατογράφημα, από αλγόριθμο ή από εμπειρογνώμονα μουσικολόγο. Κλείνει με τη διάκριση ανάμεσα σε κλοπή και δανεισμό, και με την παρατήρηση ότι η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, που σκοπό έχει να διαφυλάξει τα δικαιώματα των δημιουργών, σε μερικές περιπτώσεις λειτουργεί εναντίον τους.

Παρουσίαση. Η εισήγηση έγινε στις 9 Δεκεμβρίου 2016, στη Βιβλιοθήκη της Νομικής Σχολής Αθηνών, στην εκδήλωση «Λογοκλοπή και ζητήματα αντιγραφής μουσικών έργων» της ομάδας φοιτητών «Δίκαιο και Τέχνη» της Νομικής Σχολής. Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιλάμβανε επίσης εισηγήσεις του νομικού Θεόδωρου Χίου και της μουσικού Βασιλικής Καρακώστα, και παρουσίαση δικαστικών υποθέσεων από τους φοιτητές, ανάμεσά τους η υπόθεση του «Stairway to Heaven» των Led Zeppelin.